Geloof jij dat je zelf je leerprestaties kan verbeteren?

De manier waarop je kind denkt over zichzelf kan veel invloed hebben op zijn leerprestaties. Maar ook in het dagelijks leven is de kracht van het geloven dat je jezelf kan verbeteren heel belangrijk voor je doen en laten.

Komen deze uitspraken je bekend voor? Wat zeg jij vaak over jezelf? Wat zegt je kind vaak?

Dit is niet mijn ding
Ik ben niet technisch
Rekenen is niet aan mij besteed
Ik heb geen wiskundeknobbel
Ik ben onhandig, ik heb twee linkerhanden
Ik ben A-sportief
Mij moet je niets vragen over geschiedenis
Ik kan geen talen.

Door dit stellig hardop te zeggen krijgen deze uitspraken als het ware de kracht van een vaststaand feit.

Dit beïnvloedt je doen en laten. Je zet jezelf daar mee vast, waardoor je niet in beweging komt. Je gaat bij voorbaat al niet aan iets beginnen waarvan je hebt besloten dat je het toch niet kunt. Waarom zou je een kansloze actie starten? Je gaat er vanuit dat ondanks je inspanning het eindresultaat al vast staat: ‘Ik haal toch weer een onvoldoende’, ‘Het maakt niet uit hoe goed ik leer’.

Het is ongelofelijk hoe krachtig deze gedachten kunnen zijn en je kind of jezelf ervan weerhouden om een uitdaging of een moeilijke taak aan te gaan. Op het leren van je kind kan dit een enorme impact hebben, vooral op vakken waarvan je kind heeft aangenomen: ‘Hier ben ik niet goed in’ of ‘Hier heb ik geen aanleg voor’. Vaak komt je kind dan in een vicieuze cirkel terecht. Je kind vindt zichzelf niet goed in een bepaald vak – vindt dat vak dan meestal ook niet leuk – begint er niet graag aan – stelt het steeds uit – is niet gemotiveerd – kan zijn aandacht niet bij het huiswerk en het leren houden – haalt weer een onvoldoende – denkt: ‘Zie je wel ik kan het niet’ – enz.

Carol Dweck, een bekende psychologe heeft baanbrekend onderzoek verricht naar ‘mindsets’ en spreekt over een vaste mindset (fixed mindset) of een groei mindset (growth mindset).

Er zijn twee verschillende zelfbeelden (mindsets) die mensen over zichzelf en hun persoonlijke eigenschappen kunnen hebben: een nagenoeg stabiel, vaststaand en onveranderlijk zelfbeeld (fixed minsdet) versus een niet vaststaand, maar juist ontwikkelbaar zelfbeeld (growth mindset). Bij een fixed mindset is de overtuiging dat intelligentie een entiteit is, iets dat ‘nou eenmaal in je zit’: een eindige bron, die niet te aan te vullen of te vergroten is. Bij een growth mindset is de overtuiging daar hoewel intelligentie iets is dat van persoon tot persoon enigszins verschilt, het uiteindelijk door onze eigen inzet is te ontwikkelen. Intelligentie wordt hierbij gezien als spierkracht: door je hersens te gebruiken – door je actief in leersituaties te begeven – vergroot je je mentale capaciteiten (Dweck 2000, Pink 2010).

De kracht van het geloven dat je jezelf kunt verbeteren is enorm. Zodra je kind zich bewust wordt van zijn vaststaande gedachten en deze kan ombuigen naar groeigedachten komt er ruimte voor beweging, voor groei.

Hoe kun je vaste gedachten omzetten in groeigedachten?

Hier wordt op allerlei verschillende manieren over gesproken: Je kunt negatieve gedachten omzetten in positieve gedachten, of rode in groene gedachten of niet-helpende gedachten in helpende gedachten. Het zit in de manier waarop je dingen zegt. Het punt is dat je kind zich eerst bewust moet worden van het feit dat vaststaande gedachten hem of haar ook letterlijk vastzetten. Er zit geen (groei)beweging meer in. Het zet je kind vast. Vaststaande gedachten werken verlammend en zorgen dat er niets aan de situatie verandert.

Zodra je kind hier naar gaat kijken en zijn gedachten anders gaat verwoorden en letterlijk hardop gaat uitspreken komt er ruimte voor actie, beweging, groei. ‘Dit is nog niet mijn ding’ klinkt en voelt echt anders dan ‘Dit is niet mijn ding’. ‘Ik ken de tafel van 7 nog niet’ klinkt en voelt anders dan ‘Ik ken de tafel van 7 niet’. ‘Ik ga dit paragraaf voor paragraaf aanpakken’ klinkt en voelt anders dan ‘Een heel hoofdstuk leren gaat mij nooit lukken’.

Een positieve mindset zorgt ervoor dat je in beweging komt. Door inspanning kun je beter worden.  Als je moeilijke taken als een uitdaging gaat zien ga je zaken aanpakken en ben je bezig met jezelf verder te ontwikkelen.

Bij het ontwikkelen van een groeimindset focus je niet op het resultaat of een behaalde prestatie op zich, maar op de weg ernaartoe. Je richt je op het proces, de inspanning, de groei, het leren door het maken van fouten. De woorden ‘nog niet’ zijn belangrijke bij de eerste stappen richting een groeimindset.

Zit jouw kind vast in zijn mindset? Hoe help je hem om hiermee om te gaan?  

Laat je reactie achter onder dit bericht of stuur mij een e-mail. Ik kijk uit naar je reactie!

Wil je als eerste op de hoogte zijn van een nieuw artikel? Schrijf je hier in voor mijn maandelijkse nieuwsbrief. Voor meer artikelen over leerproblemen, ADHD & autisme kijk op mijn blog pagina.