Foto blog miscommunicatie

Een maand geleden had ik een kennismakingsgesprek met een jongen van 15 jaar. Taal is niet zijn sterkste kant, hij denkt vooral in beelden. Ik wilde een oefening met hem doen en stelde de volgende vraag: Kun jij in gedachten je kamer voorstellen? Hij begrijpt mijn vraag niet dus stel ik de vraag nog een keer, maar nu iets anders. Kun jij je in gedachten voorstellen hoe je slaapkamer er uitziet? Hij schudt zijn hoofd en zegt nee. Omdat deze jongen pas op latere leeftijd is gaan spreken neem ik aan dat dit voor hem lastig is om uit te leggen dus vraag ik: Kun jij tekenen hoe je kamer er uitziet? Nog steeds een beetje onzeker begint hij te tekenen en ik ben verbaasd als hij mij een tekening met de omtrek van zijn kamer laat zien.

Als vraagsteller heb ik al een bedoeling met de vraag en verwacht ik een bepaald antwoord, namelijk een beschrijving van zijn slaapkamer. Voor veel kinderen levert de vraag ‘Kun jij je in gedachten voorstellen hoe je kamer er uitziet?’ geen problemen op alleen deze jongen kan niets met mijn vraag. Een beelddenker ziet vaak heel veel opties waar anderen maar één mogelijkheid zien.

Meer mogelijkheden

Als je kritisch naar mijn vraag kijkt zijn er ook meer antwoorden mogelijk:

  • Je kunt de vraag simpel met ja of nee beantwoorden.
  • Je kunt je afvragen welke kamer wordt bedoeld (woonkamer, slaapkamer) en het suggereert ook dat je een eigen slaapkamer hebt.
  • Je kunt antwoorden groot, klein, mooi, licht, netjes, als een puinhoop.
  • Je kunt je slaapkamer beschrijven.

Beeldloze woorden

Ik ben verbaasd door zijn tekening en realiseer mij dat mijn vraag voor hem niet hetzelfde beeld oplevert. Het woordje ‘hoe’ is namelijk een woord zonder duidelijk beeld (een zogenaamd leeg woord). Wat betekent hoe? Deze jongen heeft het opgevat als hoe ziet de ruimte (mijn slaapkamer) er uit en ik bedoelde hoe ziet je slaapkamer er van binnen uit (de spullen in de ruimte). Geen duidelijke vraag dus.

Oordelen

Nu is dit een onschuldig voorbeeld. Toch volgt op school of thuis vaak een oordeel: hij begrijpt de vraag of de instructie niet. Maar is dat zo? Door een andere interpretatie van het woordje hoe – namelijk de vorm van zijn kamer – is een oordeel als ‘hij begrijpt het niet’ al snel gevormd.

Als ik vraag ‘Wat staat er allemaal in jouw slaapkamer’ krijg ik een gedetailleerde tekening.

Creatieve denkers

Vaak worden kinderen die een voorkeur hebben voor het denken in beelden beoordeeld op hun zogenaamde foutieve antwoorden. Te vlug wordt geconcludeerd ze begrijpen de vraag niet’ of ‘het niveau is te hoog gegrepen’. Als je meer en meer gaat begrijpen van de manier van denken en leren van visueel ingestelde kinderen zul je verbaasd staan van wat zij weten en kunnen laten zien. Het zijn enorm creatieve denkers.

Woordkeuze

Het is de manier van vragen en instructie geven, de woordkeuze van de vraagsteller, die zorgt voor miscommunicatie. De vraagsteller heeft dan meestal een voorkeur voor het denken in taal (woorddenker). Voor een woorddenker is het vaak moeilijk voor te stellen dat je ook een andere gedachte kunt hebben bij een vraag, of sterker nog: geen beeld.

Wie heeft er dan eigenlijk het probleem? 

Hoe is dat voor jou? Heb je last van miscommunicatie met jouw kind? Hoe los jij dit op? 

Laat je reactie achter onder dit bericht of stuur mij een e-mail via info@anderslerenleren.nl.
Ik kijk uit naar je reactie!

Wil je als eerste op de hoogte zijn van een nieuw artikel? Schrijf je hier in voor mijn maandelijkse nieuwsbrief. Voor meer artikelen over leerproblemen, ADHD & autisme kijk op mijn blog pagina.